ศรีธนญชัย เป็นตัวละครในวรรณคดีไทยที่เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง ด้วยบุคลิกฉลาดแกมโกง ไหวพริบเฉียบแหลม และความสามารถในการหาทางออกจากสถานการณ์ยากลำบากด้วยวิธีที่น่าทึ่ง
แต่บ่อยครั้งก็ใช้ความฉลาดไปในทางที่เจ้าเล่ห์ เรื่องราวของศรีธนญชัยสะท้อนถึงปัญญาและเล่ห์กลที่เขาใช้เพื่อเอาตัวรอด รวมทั้งเป็นการวิจารณ์สังคมและระบบอำนาจในยุคนั้น
ศรีธนญชัยเกิดในครอบครัวชนบท แต่ด้วยความเฉลียวฉลาดของเขา ทำให้เป็นที่รักใคร่ของพ่อแม่ตั้งแต่วัยเด็ก
วันหนึ่งเมื่อศรีธนญชัยถูกพ่อแม่ส่งไปเรียนหนังสือกับพระอาจารย์ที่วัด เขาก็แสดงให้เห็นถึงความรู้ความสามารถที่เหนือกว่าเด็กทั่วไป อย่างไรก็ตาม ศรีธนญชัยมักใช้ความฉลาดในการเล่นคำและท้าทายความคิดของผู้ใหญ่ รวมทั้งหาวิธีหลีกเลี่ยงการลงโทษจากการทำผิดได้อย่างแยบยล
หนึ่งในเรื่องเล่าที่เป็นที่รู้จักกันดีของศรีธนญชัยคือเรื่องของการรับหน้าที่ทำนา วันหนึ่งพ่อของเขาสั่งให้ศรีธนญชัยช่วยไถนา แต่ศรีธนญชัยกลับใช้วิธีขี้โกง เขาแกล้งทำเป็นไถนา
โดยไม่ทำให้เกิดผลผลิตใด ๆ เมื่อพ่อของเขามาเห็นก็โกรธมาก แต่ศรีธนญชัยกลับตอบด้วยคำตอบที่ไม่คาดคิด โดยอ้างว่าเขาได้ทำตามคำสั่งทุกอย่าง แต่ผลที่ได้เป็นเช่นนั้นเพราะนาไม่ดี
อีกเรื่องหนึ่งที่แสดงถึงความเจ้าเล่ห์ของศรีธนญชัยคือเมื่อเขาถูกส่งไปทำงานในราชสำนัก วันหนึ่งเขาได้รับคำสั่งจากพระราชาให้ช่วยหาทางออก
จากปัญหายากลำบากหลายอย่าง เช่น การขอให้ศรีธนญชัยตัดสินคดีความยากๆ หรือหาทางแก้ไขปัญหาที่ไม่อาจแก้ไขได้ง่าย แต่ศรีธนญชัยก็ใช้ความฉลาดในการตอบปัญหาหรือหาทางออกที่อาจดูผิดปกติและนอกกรอบ ทว่ากลับเป็นทางแก้ปัญหาที่ได้ผลในที่สุด
แม้ว่าเรื่องราวของศรีธนญชัยจะเต็มไปด้วยการเล่นคำและการใช้ไหวพริบในการหาทางรอดพ้นจากสถานการณ์ยากลำบาก แต่เนื้อเรื่องยังสะท้อนถึงการวิจารณ์ระบบสังคม
และการใช้อำนาจในทางที่ผิดผ่านการกระทำของศรีธนญชัย โดยเฉพาะอย่างยิ่งการแสดงให้เห็นว่าความฉลาดเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ แต่การใช้ปัญญาในทางที่ถูกต้องต่างหากที่สำคัญ
นอกจากนี้ ตำนานศรีธนญชัยยังเป็นการสะท้อนถึงพฤติกรรมของมนุษย์ในสังคมไทย ที่บางครั้งใช้เล่ห์กลเพื่อหลีกเลี่ยงความผิดหรือหาทางออกจากปัญหาด้วยวิธีการที่ไม่ตรงไปตรงมา การเล่าเรื่องนี้ถูกนำมาเล่าในรูปแบบนิทานพื้นบ้านเพื่อสอนให้คนรุ่นหลังเห็นถึงผลเสียของการโกงและการไม่ทำตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย
โดยรวมแล้ว **ตำนานศรีธนญชัย** เป็นเรื่องราวที่ไม่เพียงแต่สนุกสนานและเต็มไปด้วยบทเรียนที่สอนถึงความซื่อสัตย์และการใช้ปัญญาในทางที่ดี แต่ยังสะท้อนถึงความเป็นมนุษย์และการเผชิญกับปัญหาในสังคม
ได้รับการสนับสนุนโดย เครื่องช่วยฟังคนหูหนวก